Từ ngày 1/7/2026, hoạt động cấp chứng chỉ hành nghề chứng khoán tại Việt Nam bước sang giai đoạn mới khi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chính thức áp dụng hình thức chứng chỉ điện tử thay cho việc cấp mới bằng bản giấy. Đây là dấu mốc quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của thị trường chứng khoán, hướng tới xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch và đồng bộ.
Chứng chỉ hành nghề được quản lý hoàn toàn trên môi trường số
Theo quy định mới, mọi chứng chỉ hành nghề chứng khoán cấp mới từ ngày 1/7/2026 sẽ được phát hành dưới dạng điện tử. Việc triển khai được thực hiện theo các quy định tại Nghị định số 245/2025/NĐ-CP và Thông tư số 135/2025/TT-BTC, đồng thời gắn với quá trình hiện đại hóa công tác quản lý đội ngũ hành nghề trong lĩnh vực chứng khoán.
Song hành với việc cấp chứng chỉ điện tử, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đưa vào vận hành Hệ thống công nghệ thông tin quản lý Người hành nghề chứng khoán theo Quyết định số 402/QĐ-UBCK. Hệ thống được thiết kế nhằm tập trung hóa dữ liệu, số hóa toàn bộ quy trình quản lý và tạo điều kiện để các thủ tục liên quan được thực hiện trực tuyến.
Tra cứu chứng chỉ và xác minh thông tin chỉ với vài thao tác
Sau khi được cấp chứng chỉ, người hành nghề sẽ nhận tài khoản truy cập do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp thông qua số điện thoại đã đăng ký.
Tại hệ thống quản lý, người dùng có thể dễ dàng tra cứu toàn bộ thông tin về chứng chỉ của mình, bao gồm loại chứng chỉ, số chứng chỉ, trạng thái hiệu lực, thông tin cá nhân cũng như hình ảnh chứng chỉ điện tử.
Việc tập trung toàn bộ dữ liệu trên một nền tảng giúp người hành nghề chủ động theo dõi tình trạng chứng chỉ mà không còn phụ thuộc vào các thủ tục giấy tờ như trước đây.
Mã QR giúp xác minh nhanh, hạn chế nguy cơ làm giả
Một trong những điểm mới đáng chú ý của hệ thống là chức năng tạo mã QR để xác thực thông tin chứng chỉ.
Người hành nghề có thể tạo mã QR riêng và chia sẻ trực tiếp với doanh nghiệp, tổ chức hoặc đối tác khi cần xác minh thông tin. Dữ liệu hiển thị từ mã QR bao gồm đầy đủ thông tin về cá nhân và chứng chỉ hành nghề.
Để bảo đảm an toàn thông tin, mỗi mã QR chỉ có giá trị sử dụng trong thời gian tối đa 10 phút kể từ thời điểm được tạo, qua đó giảm nguy cơ bị sao chép hoặc sử dụng trái phép.
Thực hiện báo cáo và cập nhật thông tin trực tuyến
Không chỉ dừng lại ở việc số hóa chứng chỉ, hệ thống mới còn tích hợp nhiều tiện ích phục vụ người hành nghề trong quá trình làm việc.
Các cá nhân có thể thực hiện báo cáo thay đổi liên quan đến hoạt động hành nghề trực tiếp trên nền tảng số thay vì thực hiện theo phương thức truyền thống. Đồng thời, người dùng cũng có thể cập nhật thông tin cá nhân, thay đổi mật khẩu và tiếp nhận các thông báo từ cơ quan quản lý ngay trên cùng một hệ thống.
Việc tập trung các chức năng quản lý trên một nền tảng thống nhất được kỳ vọng sẽ giúp giảm đáng kể thời gian xử lý thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu.
Kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu toàn thị trường
Hệ thống quản lý Người hành nghề chứng khoán được xây dựng theo mô hình kết nối với cơ sở dữ liệu của các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ.
Nhờ đó, quá trình cập nhật thông tin hành nghề, tra cứu dữ liệu và quản lý hồ sơ được thực hiện đồng bộ trên phạm vi toàn thị trường.
Cơ quan quản lý cũng yêu cầu các tổ chức sử dụng người hành nghề và từng cá nhân có trách nhiệm cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin theo quy định, đồng thời bảo đảm việc khai thác dữ liệu tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân và an toàn thông tin.
Chứng chỉ giấy sẽ được chuyển đổi theo lộ trình
Đối với những người đã được cấp chứng chỉ hành nghề bằng bản giấy trước ngày 1/7/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết sẽ triển khai chuyển đổi sang hình thức điện tử theo kế hoạch riêng.
Trong giai đoạn đầu, quy định mới áp dụng đối với các chứng chỉ cấp mới, trong khi việc chuyển đổi chứng chỉ giấy sẽ được thực hiện từng bước nhằm bảo đảm tính liên tục và thuận lợi cho người hành nghề.
Trong trường hợp phát sinh vướng mắc khi đăng nhập hoặc sử dụng hệ thống, người dùng có thể liên hệ cơ quan quản lý để được hỗ trợ về tài khoản và các vấn đề nghiệp vụ theo hướng dẫn.
Đẩy nhanh chuyển đổi số trên thị trường chứng khoán
Việc đưa chứng chỉ hành nghề chứng khoán lên môi trường điện tử được đánh giá là bước tiến quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số của ngành tài chính và thị trường chứng khoán Việt Nam.
Không chỉ giúp giảm sử dụng giấy tờ, rút ngắn thời gian xác minh thông tin và đơn giản hóa các thủ tục hành chính, hệ thống còn góp phần nâng cao tính minh bạch, hạn chế nguy cơ làm giả chứng chỉ và xây dựng cơ sở dữ liệu số tập trung phục vụ công tác quản lý lâu dài.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán ngày càng phát triển theo hướng hiện đại, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý người hành nghề được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho một hệ sinh thái giao dịch minh bạch, chuyên nghiệp và an toàn hơn trong những năm tới.