Hạ viện Mỹ muốn chấm dứt chiến dịch tại Iran, nhưng Thượng viện không đồng thuận
Mở bài:
Quốc hội Mỹ tiếp tục bộc lộ những bất đồng sâu sắc về chính sách đối với Iran khi Hạ viện thông qua nghị quyết kêu gọi Tổng thống Donald Trump chấm dứt chiến dịch quân sự, trong khi Thượng viện cùng ngày đã bác bỏ đề xuất có giá trị pháp lý. Diễn biến này phản ánh cuộc tranh luận ngày càng gay gắt về vai trò của Nhà Trắng trong việc sử dụng sức mạnh quân sự và tác động của cuộc xung đột trước thềm bầu cử giữa kỳ.
Hạ viện thông qua nghị quyết kêu gọi kết thúc chiến sự
Ngày 23/7, Hạ viện Mỹ đã thông qua một nghị quyết do các nghị sĩ đảng Dân chủ khởi xướng, kêu gọi Tổng thống Donald Trump chấm dứt hoạt động quân sự nhằm vào Iran và rút lực lượng Mỹ khỏi cuộc xung đột.
Đây là nghị quyết mang tính thể hiện quan điểm của Hạ viện, không có giá trị ràng buộc về mặt pháp lý. Kết quả bỏ phiếu ghi nhận 214 phiếu thuận và 208 phiếu chống, trong đó toàn bộ nghị sĩ Dân chủ cùng 4 nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ.
Ông Trump (cà vạt đỏ) tại lễ đón thi hài 4 quân nhân Mỹ thiệt mạng do hỏa lực Iran ở bang Delaware, Mỹ hôm 23/7
Thượng viện bác bỏ đề xuất có hiệu lực pháp lý
Cũng trong ngày 23/7, Thượng viện Mỹ đã xem xét một nghị quyết chung với nội dung tương tự nhưng có giá trị pháp lý nếu được cả hai viện thông qua.
Tuy nhiên, đề xuất này không được chấp nhận khi chỉ nhận được 47 phiếu ủng hộ và 49 phiếu phản đối. Toàn bộ các thượng nghị sĩ Dân chủ, ngoại trừ ông John Fetterman, bỏ phiếu đồng ý cùng một thượng nghị sĩ Cộng hòa, trong khi 4 thành viên Cộng hòa không tham gia bỏ phiếu.
Theo quy định của Mỹ, nghị quyết chung chỉ có hiệu lực khi được cả Hạ viện và Thượng viện thông qua với nội dung giống nhau, đồng thời vẫn có thể bị Tổng thống phủ quyết.
Chiến sự Iran tạo áp lực chính trị tại Washington
Theo AFP, kết quả bỏ phiếu cho thấy Quốc hội Mỹ ngày càng chia rẽ trước cuộc xung đột tại Trung Đông, vốn kéo dài từ cuối tháng 2 và đang trở thành vấn đề gây nhiều tranh cãi đối với đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trước đó cho biết chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đã tiêu tốn khoảng 37,5 tỷ USD, tăng khoảng 8 tỷ USD so với thống kê công bố vào giữa tháng 5. Cuộc chiến cũng khiến Mỹ chịu tổn thất về khí tài và nhân lực, với 18 quân nhân thiệt mạng.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson tại Đồi Capitol hôm 22/7
Hai đảng tiếp tục đối đầu về quyền phát động chiến tranh
Nghị sĩ Dân chủ Pramila Jayapal, người thúc đẩy nghị quyết tại Hạ viện, cho rằng kết quả bỏ phiếu là tín hiệu cho thấy đa số người dân Mỹ mong muốn chấm dứt cuộc chiến.
Trong khi đó, lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer chỉ trích các nghị sĩ Cộng hòa vì không ủng hộ việc kết thúc chiến sự, đồng thời cho rằng điều này sẽ ảnh hưởng đến niềm tin của cử tri.
Phe Dân chủ nhiều lần lập luận rằng Tổng thống Donald Trump đã vượt quá thẩm quyền khi triển khai và duy trì chiến dịch quân sự mà không có sự phê chuẩn của Quốc hội, cho rằng điều này vi phạm Hiến pháp Mỹ.
Ở chiều ngược lại, phần lớn nghị sĩ Cộng hòa tiếp tục đứng về phía Nhà Trắng. Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Brian Mast khẳng định chiến dịch của Mỹ là hành động đáp trả các cuộc tấn công từ Iran, đồng thời chỉ trích những ý kiến phản đối đã không ghi nhận sự hy sinh của các binh sĩ Mỹ.
Nhà Trắng phản đối việc hạn chế quyền của Tổng thống
Các cuộc bỏ phiếu liên quan đến quyền phát động chiến tranh tại Quốc hội Mỹ thường có kết quả sát sao và phụ thuộc đáng kể vào số lượng nghị sĩ tham dự.
Trước đó, hồi tháng 6, Quốc hội Mỹ cũng từng thông qua một nghị quyết không mang tính ràng buộc liên quan đến cuộc xung đột với Iran, song Tổng thống Donald Trump khi đó cho rằng động thái này “không đúng thời điểm và không có nhiều ý nghĩa”.
Nhà Trắng tiếp tục bảo vệ lập trường của mình, nhấn mạnh rằng mọi nỗ lực nhằm hạn chế quyền điều hành quân sự của Tổng thống có thể làm suy giảm khả năng gây sức ép đối với Iran trong bối cảnh căng thẳng vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.