Không chỉ hướng đến nâng cao năng suất sản xuất, TP. Hồ Chí Minh đang từng bước xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp công nghệ cao quy mô lớn với 7 khu chuyên biệt, tạo nền tảng kết nối nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và thu hút đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp thế hệ mới.
UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành quyết định thành lập 7 khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với tổng diện tích hơn 1.700 ha. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, phát triển bền vững và gia tăng giá trị, lấy khoa học công nghệ làm động lực tăng trưởng.
Theo quy hoạch, hệ thống các khu nông nghiệp công nghệ cao sẽ được phân bổ tại nhiều địa phương, bao gồm các khu ở Nhuận Đức, Củ Chi, Cần Giờ, An Nhơn Tây, Bình Giã và Phước Hòa.
Trong đó, hai khu tại Nhuận Đức và An Nhơn Tây có quy mô lớn nhất với diện tích 470 ha mỗi khu, được triển khai theo hai giai đoạn gồm 200 ha ở giai đoạn đầu và 270 ha ở giai đoạn tiếp theo. Các khu còn lại có quy mô từ hơn 23 ha đến gần 400 ha, tạo thành mạng lưới phát triển nông nghiệp công nghệ cao trên phạm vi rộng.
Không chỉ sản xuất mà còn là trung tâm đổi mới sáng tạo
Khác với mô hình sản xuất truyền thống, các khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, trình diễn và chuyển giao các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực nông nghiệp.
Theo Quyết định số 3777/QĐ-UBND, hệ thống các khu sẽ đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng như nghiên cứu và ứng dụng công nghệ cao, phát triển công nghệ chiến lược, xây dựng các mô hình sản xuất thử nghiệm và triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với những công nghệ mới trước khi đưa vào sản xuất quy mô lớn.
Bên cạnh đó, các khu còn là nơi tổ chức hội chợ, triển lãm, trình diễn thành tựu khoa học công nghệ, đồng thời cung cấp các dịch vụ kỹ thuật như kiểm nghiệm chất lượng nông sản, phân tích an toàn thực phẩm, kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng và các chỉ tiêu vi sinh trong đất, nước và sản phẩm nông nghiệp.
Hỗ trợ doanh nghiệp, thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp nông nghiệp
Một trong những mục tiêu quan trọng của hệ thống khu nông nghiệp công nghệ cao là hình thành môi trường thuận lợi để doanh nghiệp đổi mới sáng tạo phát triển.
Các khu sẽ thực hiện nhiệm vụ ươm tạo doanh nghiệp, hỗ trợ các dự án khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, tiếp nhận và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật đến doanh nghiệp và người sản xuất, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn.
Song song với đó là xây dựng mạng lưới liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nông dân nhằm đẩy nhanh quá trình thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành nông nghiệp thành phố.
Sản xuất nông nghiệp ở TP. Hồ Chí Minh hiện khá manh mún, nhỏ lẻ.
Mỗi khu phát triển theo một hướng chuyên sâu
Để phát huy lợi thế từng địa bàn, TP. Hồ Chí Minh định hướng chức năng riêng cho từng khu nông nghiệp công nghệ cao.
Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh sẽ tập trung nghiên cứu, trình diễn mô hình sản xuất, phát triển công nghệ giống, chế phẩm sinh học và công nghệ sau thu hoạch đối với lĩnh vực trồng trọt và thủy sản.
Khu Cần Giờ được định hướng phát triển các công nghệ phục vụ nuôi trồng và sản xuất giống thủy sản hiện đại.
Khu Củ Chi tập trung vào nghiên cứu trồng trọt, công nghệ sau thu hoạch và sản xuất thử nghiệm.
Trong khi đó, khu Nhuận Đức phát triển đa lĩnh vực gồm trồng trọt, dược liệu, lâm nghiệp và thủy sản; khu An Nhơn Tây trở thành trung tâm ứng dụng công nghệ cao trong chăn nuôi với các mô hình sản xuất an toàn, thân thiện môi trường.
Hai khu Bình Giã và Phước Hòa sẽ ưu tiên phát triển trồng trọt, dược liệu và các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ tiên tiến phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng địa phương.
Tạo cơ chế tài chính để khuyến khích đổi mới sáng tạo
Theo quyết định của UBND TP. Hồ Chí Minh, ngân sách thành phố cùng các nguồn vốn đầu tư phát triển từ chương trình của Chính phủ sẽ được xem xét bố trí cho các nhiệm vụ phát triển hệ thống khu nông nghiệp công nghệ cao theo quy định và khả năng cân đối ngân sách.
Nguồn lực này sẽ được ưu tiên cho hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp, quản lý nhà nước và thực hiện các chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao.
Đáng chú ý, thành phố cũng định hướng áp dụng cơ chế tài chính linh hoạt, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo đối với các nhiệm vụ thử nghiệm công nghệ mới. Đây được đánh giá là điều kiện quan trọng để khuyến khích doanh nghiệp và các nhà khoa học mạnh dạn đầu tư vào những giải pháp công nghệ tiên phong.
Hướng tới nền nông nghiệp dựa trên tri thức và công nghệ
Theo phân công của UBND TP. Hồ Chí Minh, Ban Quản lý Khu Nông nghiệp công nghệ cao sẽ thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với toàn bộ hệ thống các khu trên địa bàn.
Cơ quan này sẽ phối hợp với các sở, ngành hỗ trợ doanh nghiệp triển khai dự án, giải quyết thủ tục hành chính, đồng thời tăng cường giám sát hoạt động đầu tư, sản xuất và tham mưu các chương trình xúc tiến đầu tư, hợp tác quốc tế cũng như xây dựng danh mục dự án ưu tiên thu hút nguồn lực trong và ngoài nước.
Việc đồng loạt hình thành 7 khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao cho thấy TP. Hồ Chí Minh đang chuyển mạnh từ mô hình phát triển nông nghiệp truyền thống sang nền nông nghiệp dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức.
Đây được kỳ vọng sẽ trở thành hạt nhân thúc đẩy hiện đại hóa sản xuất nông nghiệp, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của nông sản, đồng thời tạo sức bật mới cho ngành nông nghiệp thành phố trong quá trình hội nhập và phát triển bền vững.