Chính sách thuế mới của Mỹ đối với hàng hóa từ 60 nền kinh tế đang tạo ra làn sóng phản ứng mạnh trên toàn cầu. Trong khi Nhật Bản bày tỏ sự thất vọng, Brazil liên tiếp hứng các biện pháp thuế chỉ trong một tuần, còn Hàn Quốc lo ngại tổng mức thuế có thể vượt ngưỡng đã thống nhất trong thỏa thuận thương mại song phương.
Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) vừa công bố áp dụng mức thuế mới từ 10% đến 12,5% đối với hàng hóa nhập khẩu từ 60 nền kinh tế. Quyết định được đưa ra sau cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, với lý do nhiều đối tác chưa có biện pháp đủ mạnh để ngăn chặn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Động thái này được công bố ngay trước thời điểm mức thuế toàn cầu 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại hết hiệu lực sau thời hạn áp dụng tối đa 150 ngày.
Nhật Bản bày tỏ sự tiếc nuối
Phản hồi trước quyết định của Washington, Chính phủ Nhật Bản cho biết lấy làm tiếc khi nước này nằm trong nhóm đối tác chịu mức thuế mới.
Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara khẳng định các hoạt động thương mại và sản xuất của Nhật Bản luôn tuân thủ các quy định quốc tế. Theo phía Tokyo, việc Mỹ áp thuế với lý do Nhật Bản không ban hành lệnh cấm nhập khẩu các sản phẩm được cho là sản xuất bằng lao động cưỡng bức là điều đáng tiếc và chưa phản ánh đầy đủ thực tế.
Brazil phản đối, chịu hai đợt áp thuế chỉ trong một tuần
Brazil cũng lên tiếng chỉ trích quyết định của Mỹ, cho rằng Washington đang sử dụng vấn đề chống lao động cưỡng bức như một cơ sở để mở rộng các biện pháp bảo hộ thương mại.
Trong tuyên bố chính thức, Chính phủ của Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva nhận định việc Mỹ dựa trên kết quả điều tra về những “nỗ lực chưa đầy đủ” trong chống lao động cưỡng bức để áp thuế là thiếu căn cứ và mang tính áp đặt.
Đây cũng là lần thứ hai trong vòng một tuần hàng hóa Brazil bị Mỹ áp thuế. Trước đó, từ ngày 22/7, Washington đã triển khai mức thuế 25% đối với một số mặt hàng của quốc gia Nam Mỹ với cáo buộc liên quan đến các hành vi thương mại không công bằng.
Hàn Quốc lo tổng mức thuế vượt cam kết 15%
Đối với Hàn Quốc, giới quan sát nhận định việc Mỹ chuyển sang sử dụng Mục 301 cho thấy chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm kiếm cơ sở pháp lý mới để duy trì chính sách thuế sau khi Tòa án Tối cao Mỹ trước đó cho rằng các mức thuế đối ứng theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) không phù hợp quy định pháp luật.
Mối quan tâm lớn nhất của Seoul hiện nay là bảo đảm tổng mức thuế đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ không vượt 15% – ngưỡng hai bên đã thống nhất trong thỏa thuận thương mại ký kết trước đó. Theo thỏa thuận này, Hàn Quốc cam kết đầu tư khoảng 350 tỷ USD vào Mỹ để đổi lấy việc giảm mức thuế từ 25% xuống còn 15%.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo nếu Washington tiếp tục áp thêm các loại thuế mới, đặc biệt đối với những sản phẩm bị cho là hưởng lợi từ tình trạng dư thừa công suất sản xuất, tổng mức thuế đối với hàng hóa Hàn Quốc có thể vượt cam kết hiện hành, làm giảm hiệu quả của thỏa thuận song phương.
Mỹ lý giải việc áp thuế theo kết quả điều tra
Theo USTR, chính sách thuế mới được ban hành dựa trên kết quả cuộc điều tra khởi động từ tháng 3/2026 theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Cơ quan này cho rằng nhiều đối tác thương mại chưa kiểm soát hiệu quả việc lưu thông các sản phẩm có liên quan đến lao động cưỡng bức, tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu công bằng đối với doanh nghiệp và người lao động Mỹ.
Việc triển khai biểu thuế mới cũng nhằm thay thế mức thuế toàn cầu 10% trước đây áp dụng theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại, vốn chính thức hết hiệu lực từ ngày 24/7 sau thời hạn áp dụng tối đa 150 ngày.