Lịch sử ngành xây dựng Việt Nam không chỉ được viết nên bởi những người đàn ông trên các đại công trường. Ngay từ cuối thế kỷ XIX, đã có một người phụ nữ dám bước vào lĩnh vực vốn được xem là lãnh địa của nam giới và để lại dấu ấn chưa từng có.
Đó là Cô Tư Hồng (Trần Thị Lan) – người được xem là nữ chủ thầu đầu tiên và nổi tiếng nhất của Việt Nam thời Pháp thuộc.
Câu chuyện của bà không bắt đầu bằng những hợp đồng triệu đồng hay những công trình đồ sộ.
Nó bắt đầu từ những viên gạch cũ, những bãi vật liệu và khát vọng chứng minh rằng người Việt hoàn toàn có thể làm chủ những công trình lớn trên chính quê hương mình.
Trong bối cảnh hầu hết các dự án đều do các nhà thầu Pháp nắm giữ, việc một người phụ nữ Việt Nam đứng ra thành lập Công ty thầu An Nam là điều gần như không ai dám nghĩ tới. Nhưng Cô Tư Hồng không chọn con đường dễ dàng. Bà chọn con đường của bản lĩnh.
Từng công việc nhỏ được bà thực hiện bằng sự cẩn trọng, từng đội thợ được bà xây dựng bằng uy tín và trách nhiệm. Từ những công trình quy mô khiêm tốn, bà dần tạo dựng niềm tin với đối tác và khẳng định năng lực của một nhà thầu người Việt.
Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 1894, khi Công ty thầu An Nam của Cô Tư Hồng trúng thầu phá dỡ tường thành Hà Nội – một dự án quy mô lớn dưới thời Pháp thuộc.
Sự kiện ấy đã gây chấn động dư luận.
Không chỉ bởi giá trị của gói thầu, mà bởi lần đầu tiên một doanh nghiệp do người Việt, đứng đầu là một người phụ nữ, giành được một dự án mà trước đó gần như chỉ dành cho các nhà thầu nước ngoài.
Thành công ấy không chỉ mang lại danh tiếng cho Cô Tư Hồng mà còn mở ra một góc nhìn hoàn toàn mới về năng lực của doanh nhân Việt Nam. Bà chứng minh rằng thành công trong xây dựng không chỉ đến từ sức mạnh cơ bắp, mà còn đến từ tư duy tổ chức, khả năng quản lý và lòng dũng cảm dám bước vào những lĩnh vực chưa từng có tiền lệ.
Từ những viên gạch cũ của thành Hà Nội, Cô Tư Hồng đã xây nên một biểu tượng mới – biểu tượng của khát vọng vươn lên, của tinh thần tiên phong và của ý chí khẳng định vị thế người Việt trong ngành thầu khoán.
Hơn một thế kỷ đã trôi qua, tên tuổi Cô Tư Hồng vẫn được nhắc đến như một trong những doanh nhân tiêu biểu của lịch sử Việt Nam. Không chỉ là một nữ đại gia hay một chủ thầu nổi tiếng, bà còn là người đã mở cánh cửa đầu tiên để doanh nhân Việt bước vào những công trình lớn, đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển của ngành tổng thầu xây dựng Việt Nam.
Có những công trình rồi sẽ thay đổi theo thời gian.
Nhưng tinh thần tiên phong của Cô Tư Hồng – người phụ nữ dám đặt những “viên gạch đầu tiên” cho ngành thầu khoán Việt – sẽ luôn là một phần đáng tự hào trong lịch sử xây dựng nước nhà.