Công tác thu hồi đất tại dự án Đại học Quốc gia TP.HCM đang được đẩy nhanh khi nhiều khu vực đã đạt trên 95% diện tích bàn giao. Tuy nhiên, những vướng mắc kéo dài về bồi thường và xác minh nguồn gốc đất vẫn là rào cản khiến dự án quy mô hơn 643ha chưa thể hoàn thiện sau gần ba thập kỷ triển khai.
Được định hướng trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo hàng đầu cả nước, dự án Đại học Quốc gia TP.HCM là một trong những công trình giáo dục trọng điểm quốc gia. Dù được triển khai từ gần 30 năm trước, dự án đến nay vẫn chưa thể hoàn thành do quá trình giải phóng mặt bằng kéo dài. Hiện các địa phương liên quan đang tập trung tháo gỡ những tồn đọng cuối cùng nhằm sớm bàn giao toàn bộ quỹ đất để đẩy nhanh tiến độ đầu tư.
Khu vực dự án Đại học Quốc gia TP.HCM nhìn từ trên cao.
Hơn 95% diện tích tại phường Đông Hòa đã được thu hồi
Dự án Đại học Quốc gia TP.HCM có tổng diện tích quy hoạch 643,7ha, trong đó khoảng 522ha nằm trên địa bàn phường Đông Hòa và 121,7ha thuộc phường Linh Xuân.
Theo UBND phường Đông Hòa, phần diện tích không phải bồi thường là 155,69ha. Đến nay, địa phương đã hoàn thành thu hồi 498,17ha, tương đương hơn 95% tổng diện tích dự án trên địa bàn.
Trong quá trình thực hiện, cơ quan chức năng đã tiến hành kiểm kê bồi thường đối với 360,31ha, liên quan đến 19 tổ chức và 784 hộ dân.
Ông Nguyễn Văn Yêm, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Hòa kiêm Chủ tịch Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng, cho biết phần lớn các hộ dân đã đồng thuận bàn giao đất sau thời gian vận động cùng với việc triển khai các chính sách hỗ trợ.
Hiện địa phương vẫn đang tiếp tục tuyên truyền, đối thoại và tháo gỡ vướng mắc đối với một số trường hợp còn lại, phấn đấu hoàn tất công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng trước ngày 30/7.
Khu vực dân cư nằm trong dự án thuộc diện phải giải toả.
Hơn 900 nền tái định cư đã được bố trí
Để bảo đảm quyền lợi của người dân thuộc diện di dời, UBND phường Đông Hòa đã bố trí 905 nền tái định cư tại hai dự án thuộc Khu tái định cư Đại học Quốc gia TP.HCM, phục vụ 610 hộ dân cùng một khu phố.
Song song với quá trình giải phóng mặt bằng, địa phương cũng đã trình Đại học Quốc gia TP.HCM xem xét điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư lần thứ hai.
Theo đề xuất, tổng vốn sẽ được điều chỉnh từ 787 tỷ đồng lên khoảng 4.400 tỷ đồng để đáp ứng các khoản chi phát sinh như tiền sử dụng đất, bồi thường phần diện tích khoảng 5ha chưa kiểm kê, chi phí cưỡng chế thu hồi đất, kiểm toán dự án và các khoản phục vụ công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Phường Linh Xuân còn nhiều trường hợp cần xác minh nguồn gốc đất
Tại phường Linh Xuân, công tác giải phóng mặt bằng vẫn đang được triển khai song song với việc xác minh hồ sơ đất đai.
Theo lãnh đạo UBND phường, hiện còn 747 trong tổng số 1.516 trường hợp cần làm rõ nguồn gốc sử dụng đất trước khi hoàn thiện phương án bồi thường.
Địa phương cũng ước tính cần gần 6.000 tỷ đồng để thực hiện công tác bồi thường và hỗ trợ đối với các hộ dân bị ảnh hưởng.
Ông Nguyễn Văn Yêm – Phó Chủ tịch UBND phường Đông Hòa, Chủ tịch Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng phường vận động người dân bàn giao mặt bằng cho dự án.
TP.HCM yêu cầu báo cáo tiến độ hằng tuần
Trước những khó khăn kéo dài của dự án, lãnh đạo UBND TP.HCM đã nhiều lần làm việc với chính quyền phường Đông Hòa và Linh Xuân để kiểm tra tiến độ giải phóng mặt bằng.
Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh cho biết đây là dự án có số lần họp về công tác thu hồi đất nhiều nhất trên địa bàn thành phố, cho thấy sự quan tâm đặc biệt của lãnh đạo đối với công trình trọng điểm này.
UBND TP.HCM yêu cầu hai địa phương báo cáo tiến độ thực hiện theo tuần, đồng thời ghi nhận những kết quả tích cực mà phường Đông Hòa đạt được trong thời gian qua.
Lãnh đạo thành phố cũng đề nghị Đại học Quốc gia TP.HCM sớm phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án, chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý các khó khăn phát sinh và sớm bàn giao mốc giới khu vực nút giao cổng chính cho phường Đông Hòa nhằm phục vụ công tác giải phóng mặt bằng.
Một công trình trong Dự án Đại học Quốc gia TP.HCM đang thi công.
Hướng tới xây dựng “thành phố đại học” hiện đại
Dự án Đại học Quốc gia TP.HCM được quy hoạch trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho khu vực phía Nam và cả nước.
Theo quy hoạch, toàn khu sẽ được phát triển theo mô hình “thành phố đại học” với đầy đủ các chức năng đào tạo, nghiên cứu, sinh hoạt và dịch vụ.
Bên trong dự án sẽ hình thành nhiều phân khu gồm trung tâm điều hành, các trường đại học thành viên, viện nghiên cứu, khu giáo dục quốc phòng, khu thể dục thể thao, ký túc xá, nhà công vụ, công viên khoa học cùng hệ thống dịch vụ hỗ trợ.
Bài toán mặt bằng vẫn là nút thắt lớn nhất
Mặc dù đã triển khai gần 30 năm, dự án Đại học Quốc gia TP.HCM vẫn chưa thể hoàn thiện do những vướng mắc kéo dài trong công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng.
Trong nhiều năm qua, Đại học Quốc gia TP.HCM liên tục kiến nghị các cơ quan chức năng tháo gỡ khó khăn để đẩy nhanh tiến độ. Việc hoàn tất thu hồi đất tại các khu vực còn lại được xem là điều kiện quan trọng để dự án bước sang giai đoạn đầu tư đồng bộ, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng một trung tâm giáo dục và nghiên cứu hiện đại mang tầm quốc gia.