Cần Thơ đang bước vào giai đoạn phát triển mới với định hướng xây dựng đô thị thông minh hiện đại, lấy dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) làm nền tảng quản trị. Đề án giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2040 không chỉ hướng đến nâng cao chất lượng điều hành mà còn kỳ vọng đưa thành phố trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).
AI và dữ liệu trở thành “xương sống” của mô hình quản trị đô thị
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, Cần Thơ xác định phát triển đô thị thông minh là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao năng lực quản lý, cải thiện chất lượng sống của người dân và tăng sức cạnh tranh của địa phương.
Chuyên gia nước ngoài góp ý về Đề án TP. Cần Thơ đô thị thông minh.
Theo đề án, sau khi hợp nhất Cần Thơ, Sóc Trăng và Hậu Giang, thành phố sẽ xây dựng mô hình quản trị thống nhất trên nền tảng dữ liệu số. Hệ thống này bao gồm kho dữ liệu dùng chung, Trung tâm Điều hành thông minh (IOC), bản sao số đô thị (Digital Twin) và các nền tảng kết nối liên thông giữa các sở, ngành nhằm hỗ trợ công tác điều hành theo thời gian thực.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng số, giao thông thông minh, y tế, giáo dục, môi trường, an ninh và dịch vụ công trực tuyến, đồng thời huy động nguồn lực xã hội thông qua mô hình hợp tác công – tư để thúc đẩy phát triển bền vững.
Hướng đến hệ sinh thái số đồng bộ
Theo ông Nguyễn Minh Hoàng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Cần Thơ, điểm khác biệt của đề án nằm ở việc chuyển từ đầu tư các hệ thống công nghệ riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái số thống nhất.
Thành phố sẽ phát triển kho dữ liệu tập trung, kết nối toàn bộ các cơ quan quản lý nhằm cập nhật thông tin theo thời gian thực, phục vụ phân tích, dự báo và hỗ trợ quá trình ra quyết định. Mô hình được định hướng theo phương châm “Một thành phố – Một đám mây – Một mô hình”, đồng thời từng bước triển khai Digital Twin để nâng cao hiệu quả quản trị đô thị.
Các công nghệ như AI, Big Data, Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, GIS và BIM sẽ được ứng dụng sâu rộng trong nhiều lĩnh vực từ quy hoạch, xây dựng, giao thông đến quản lý môi trường, năng lượng, cấp thoát nước và phòng chống thiên tai.
Việc tích hợp dữ liệu đa ngành được kỳ vọng giúp chính quyền dự báo sớm nguy cơ ngập lụt, ùn tắc giao thông hay ô nhiễm môi trường, qua đó đưa ra quyết sách nhanh và chính xác hơn.
Phó chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa phát biểu ý kiến
Lấy người dân làm trung tâm của quá trình chuyển đổi
Thực tế, Cần Thơ đã có nền tảng ban đầu khi Trung tâm Điều hành đô thị thông minh (IOC) được đưa vào vận hành từ năm 2021 với 8 lĩnh vực giám sát như kinh tế – xã hội, giao thông, du lịch, an ninh, môi trường, phản ánh hiện trường và an toàn thông tin.
Sau khi mở rộng địa giới hành chính, thành phố tiếp tục kế thừa hạ tầng, dữ liệu và nguồn nhân lực từ ba địa phương để xây dựng trung tâm điều hành thống nhất.
Đáng chú ý, đề án không đặt mục tiêu chạy đua về công nghệ mà hướng tới mô hình phát triển lấy người dân làm trung tâm. Kinh nghiệm từ Singapore, Barcelona, Seoul, Amsterdam và Dubai được nghiên cứu nhằm xây dựng chính quyền số, mở rộng dữ liệu mở, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến.
Theo GS. Kelly Shanon, chuyên gia của Viện Đô thị thông minh và Quản lý (Đại học Kinh tế TP.HCM), công nghệ chỉ thực sự tạo ra giá trị khi góp phần cải thiện chất lượng quản trị, phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Toạ đàm về Smart Cty Can Tho 2026.
Xây dựng đô thị xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu
Lãnh đạo UBND TP. Cần Thơ xác định mục tiêu cao nhất của đô thị thông minh không nằm ở việc ứng dụng công nghệ, mà là đổi mới phương thức quản trị dựa trên dữ liệu và lấy người dân làm trung tâm.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa, AI, Big Data, Digital Twin, GIS, BIM và dữ liệu mở sẽ được đẩy mạnh ứng dụng trong quy hoạch, giao thông, môi trường và cung cấp dịch vụ công, đồng thời góp phần đưa Cần Thơ trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của toàn vùng ĐBSCL.
TP. Cần Thơ bên bờ sông Hậu.
Tuy nhiên, đề án cũng nhìn nhận nhiều hạng mục vẫn cần được hoàn thiện như giao thông thông minh, bãi đỗ xe thông minh, hệ thống quan trắc môi trường thời gian thực, quản lý năng lượng, công trình thông minh cũng như các nền tảng số trong giáo dục và y tế.
Theo ông Lê Hoàng Trung, Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng), việc ứng dụng AI trong dự báo ngập lụt, quản lý tài nguyên nước, quan trắc môi trường, phát triển giao thông phát thải thấp và năng lượng sạch sẽ giúp Cần Thơ nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời tạo động lực phát triển kinh tế số và xã hội số.
Nếu được triển khai đồng bộ cùng hạ tầng hiện đại, nguồn nhân lực chất lượng cao và sự phối hợp giữa Nhà nước, doanh nghiệp, các trường đại học cùng cộng đồng, Cần Thơ được kỳ vọng sẽ trở thành trung tâm dữ liệu, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Đồng bằng sông Cửu Long trong những năm tới.